Ramazon: ro'za davrida dori-darmonlar, ovqatlanish va suv balansi

Ramazon oyi yaqinlashganda, surunkali kasalligi bo'lgan bemorlar uchun savol tug'iladi: "Ro'za tutsam, dori-darmonlarimni qanday qabul qilaman?" Javob har bir kishi uchun har xil bo'lishi mumkin, ammo umumiy tibbiy qoidalar mavjud. Ro'za tutishdan oldin albatta shifokoringiz bilan maslahatlashing — ba'zi kasalliklarda ro'za tavsiya etilmaydi, boshqalarida esa to'g'ri reja bilan xavfsiz o'tadi.

Ro'za kimlarga tavsiya etilmaydi?

Tibbiy nuqtai nazardan, quyidagi holatlarda ro'za tutish xavfli bo'lishi mumkin:

Qandli diabet (ayniqsa insulin oladigan bemorlar) — gipoglikemiya xavfi
Homiladorlik va emizish — ona va bola salomatligi uchun
Onkologik davolanish (kimyoterapiya, nurlanish) — organizmga qo'shimcha yuk
Jiddiy yurak, buyrak va jigar kasalliklari
Surunkali kasalliklar kuchaygan davrda

Agar shifokor ro'za tutishga ruxsat bersa, quyidagi tavsiyalarga amal qilish muhim.

Dori-darmonlarni qanday qabul qilish kerak?

Ro'za davrida dori qabul qilish tartibi o'zgaradi — kuniga 2-3 marta qabul qilinadigan dorilar iftor va saharlik vaqtiga moslashtiriladi:

Kuniga 1 marta qabul qilinadigan dori — iftor vaqtiga o'tkazish mumkin
Kuniga 2 marta qabul qilinadigan dori — saharlik va iftor vaqtlariga bo'linadi
Kuniga 3 marta qabul qilinadigan dori — shifokor bilan maslahatlashib, dozani o'zgartirish yoki maxsus uzaytirilgan (retard) shaklga o'tish mumkin
Ovqatdan keyin qabul qilinadigan dorilar — saharlik va iftordan keyin qabul qilinadi

Muhim qoidalar

Dori dozasini o'zingiz o'zgartirmang — faqat shifokor ruxsati bilan
Dori qabul qilish vaqtini o'zgartirish 2-3 kun oldin boshlang
Agar dori qabul qilishni o'tkazib yuborsangiz — keyingi qabulda ikki barobar qabul qilmang
Ba'zi dorilar (masalan, insulin) ro'za paytida jiddiy xavf tug'diradi — bu holatda ro'za tutmaslik shariatda ham ruxsat etiladi

Ovqatlanish va suv balansi

Ro'za davrida to'g'ri ovqatlanish — sog'liqni saqlashning asosiy kaliti:

Suv: Iftor va saharlik oralig'ida kamida 1.5-2 litr suv iching. Gazlangan ichimliklar o'rniga oddiy suvni tanlang
Saharlik: Sekin hazm bo'ladigan ovqatlar (suli, tuxum, sut mahsulotlari, yorma) — ular uzoq vaqt to'qlik hissi beradi
Iftor: Bir stakan suv va xurmo bilan boshlang, so'ng yengil taom — og'ir va yog'li ovqatlardan saqlaning
Shirinliklar: Meva va quruq mevalarni afzal ko'ring, shakar va qandolatlarni cheklang
Kofein: Kofe va choyni saharlikda emas, iftordan keyin iste'mol qiling — kofein suvsizlanishni kuchaytiradi

Qachon ro'zani to'xtatish kerak?

Agar quyidagi belgilar paydo bo'lsa, ro'zani darhol to'xtatib, shifokorga murojaat qiling:

Bosh aylanishi, hushdan ketish yoki kuchli zaiflik
Qon bosimining keskin pasayishi yoki ko'tarilishi
Yurak urishining buzilishi
Kuchli chanqoqlik va og'iz qurishi (suvsizlanish belgilari)
Qandli diabetda — qonda shakar kritik darajaga tushishi yoki ko'tarilishi

Islom dinida ham kasal odamlar ro'za tutishdan ozod etilgan — sog'liq har doim birinchi o'rinda turadi.

Ro'za haqidagi noto'g'ri qarashlar

"Ro'za tutish tanani tozalaydi, hamma dori-darmonlarni to'xtatish mumkin" — xavfli yondashuv. Surunkali kasalliklarda dori-darmonlarni to'satdan to'xtatish jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin. Har qanday o'zgarish faqat shifokor nazorati ostida.

"Ro'za paytida ovqatlanish kamayadi, shuning uchun vitamin qo'shimchalari kerak emas" — noto'g'ri. Aksincha, to'g'ri muvozanatlashgan ovqatlanish ayniqsa muhim. Zarurat bo'lsa, shifokor vitamin va mineral qo'shimchalarni tavsiya qilishi mumkin.

Ko'p beriladigan savollar

Onkologik bemorlar ro'za tutishi mumkinmi?
Davolanish davrida (kimyoterapiya, nurlanish) ro'za tavsiya etilmaydi — organizm ko'p energiya va suyuqlik talab qiladi. Bu haqda davolovchi onkolog bilan maslahatlashing.

Agar dori vaqtini o'zgartirsam, ta'siri o'zgaradimi?
Ba'zi dorilar uchun ha. Shuning uchun o'zgartirishni ro'za boshlanishidan oldin shifokor bilan rejalashtiring.

Diabet bilan og'riganlar ro'za tutishi mumkinmi?
Bu diabet turiga va davolashga bog'liq. Insulin oladigan bemorlarga odatda ro'za tavsiya etilmaydi. Tabletka qabul qiladigan bemorlarda esa shifokor nazorati ostida mumkin bo'lishi mumkin.

Xulosa va murojaat

Ramazon — ruhiy va jismoniy poklanish oyi. Sog'liqni saqlash ham ibodatning bir qismidir. Surunkali kasalligi bo'lganlar ro'za tutishdan oldin albatta shifokor bilan maslahatlashishi kerak — to'g'ri rejalashtirilgan ro'za xavfsiz o'tadi, lekin noto'g'ri qaror jiddiy asoratlarga olib kelishi mumkin.

📞 Ro'za davrida dori-darmon rejasini tuzish bo'yicha shifokor konsultatsiyasiga yozilish uchun +998 (55) 514-01-10 ga murojaat qiling.